{"id":294908,"date":"2025-07-08T10:16:33","date_gmt":"2025-07-08T08:16:33","guid":{"rendered":"https:\/\/atlanttic.uvigo.es\/?p=294908"},"modified":"2026-01-28T10:37:50","modified_gmt":"2026-01-28T09:37:50","slug":"a-universidade-de-vigo-presenta-un-libro-pioneiro-sobre-design-thinking-en-contornas-hibridas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlanttic.uvigo.es\/en\/2025\/07\/a-universidade-de-vigo-presenta-un-libro-pioneiro-sobre-design-thinking-en-contornas-hibridas\/","title":{"rendered":"A Universidade de Vigo presenta un libro pioneiro sobre Design Thinking en contornas h\u00edbridas"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

A Universidade de Vigo acolleu este luns a presentaci\u00f3n do libro Design Thinking e Acci\u00f3n: Innovaci\u00f3n e colaboraci\u00f3n na aula h\u00edbrida con MIRO<\/em><\/a>, editado por Aula Magna. A obra, editada por Manuel Caeiro Rodr\u00edguez, investigador de atlanTTic e docente da Escola de Enxe\u00f1ar\u00eda de Telecomunicaci\u00f3n da UVigo, e Gustavo Zurita Alarc\u00f3n, profesor da Universidad de Chile e director do Centro de Gesti\u00f3n de Informaci\u00f3n para los Negocios da UChile, prop\u00f3n unha gu\u00eda pr\u00e1ctica para aplicar a metodolox\u00eda Design Thinking en contornas educativas h\u00edbridas mediante a ferramenta colaborativa en li\u00f1a MIRO.<\/p>\n\n\n\n

Dirixida a formadores, orientadores e profesionais da innovaci\u00f3n, o libro destaca pola s\u00faa orientaci\u00f3n did\u00e1ctica e pr\u00e1ctica, ofrecendo recursos e actividades listas para aplicar na aula. \u201cA gu\u00eda dir\u00edxese a facilitar o traballo de instrutores ou orientadores en Design Thinking, indicando como levar a cabo cada unha das etapas para o que se reco\u00f1ece o foco principal e sentido de cada unha delas. Isto vai acompa\u00f1ado da descrici\u00f3n de varias ferramentas que se poden usar, pero tam\u00e9n de actividades pr\u00e1cticas que facer na aula e que permiten facer realidade a idea do \u2018aprender facendo\u2019. Para moitas destas actividades damos indicaci\u00f3ns precisas sobre como levalas a cabo para conseguir os efectos desexados\u201d, explica Caeiro.<\/p>\n\n\n\n

O obxectivo principal do libro \u00e9 axudar a levar a cabo iniciativas e proxectos baseados na metodolox\u00eda Design Thinking. O que buscan os autores \u00e9 incrementar o n\u00famero de educadores e educadoras que co\u00f1ezan esta metodolox\u00eda e que a poidan levar ao seu \u00e1mbito. \u201cPensamos que vai ser positivo tanto para eles como para os estudantes, pois poder\u00e1n identificar cuesti\u00f3ns clave para o desenvolvemento de proxectos que lles ofrecer\u00e1n mellores resultados, acadando soluci\u00f3ns m\u00e1is acaecidas para os usuarios, e m\u00e1is seguridade no proceso, garantindo que van a chegar a ofrecer unha soluci\u00f3n\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Un enfoque innovador e did\u00e1ctico<\/h3>\n\n\n\n

A presentaci\u00f3n do libro, organizada por atlanTTic (centro cofinanciado con fondos FEDER), celebrouse no Espazo Incuvi e foi conducido por Maruxa \u00c1lvarez, directora da \u00c1rea de Emprego e Emprendemento. Xunto aos autores, participaron tam\u00e9n na xuntanza alg\u00fans dos seus co-autores como Enrique Costa, Itziar Goicoechea e o ilustrador da obra, Mario Manso. No evento tam\u00e9n intervi\u00f1eron, neste caso en li\u00f1a, Roberto \u00c1lvarez, profesor titular da FEN UChile e Sebasti\u00e1n Arias, subxerente de financiamento de CORFO, que achegaron a s\u00faa visi\u00f3n sobre o impacto da obra. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

O volume naceu da colaboraci\u00f3n entre Caeiro e Zurita tras coincidir nun tribunal de tese na Universidade Pompeu Fabra no ano 2022. \u201cConversando sobre os nosos traballos respectivos decat\u00e1monos que os dous traballabamos con Design Thinking e ti\u00f1amos o mesmo problema de como levalo \u00e1 pr\u00e1ctica en contornas en li\u00f1a e h\u00edbridas. N\u00f3s na Uvigo xa vi\u00f1amos traballando nesta tem\u00e1tica dende o 2015, en proxectos dirixidos por Manuel J. Fern\u00e1ndez Iglesias, e tam\u00e9n ti\u00f1amos impartido cursos de formaci\u00f3n de profesorado\u201d, declara Manuel Caeiro.<\/p>\n\n\n\n

Caeiro destaca, nesta li\u00f1a, que o propio proceso de editar a obra foi un aprendizaxe en si mesmo. \u201cEn primeiro lugar, unha semana que pasei con Gustavo en Santiago de Chile para arrancar, na que marcamos a estrutura do libro e o que queriamos facer. Foi unha etapa na que puidemos compartir moito tempo e serviu de base sobre a que constru\u00edr o libro. O segundo punto clave, unha distribuci\u00f3n moi clara de tarefas, con autores responsables de cap\u00edtulos concretos ou de partes concretas de cap\u00edtulos, ref\u00edrome aqu\u00ed \u00e1 parte de avaliaci\u00f3n dos resultados do Design Thinking. Esta distribuci\u00f3n tam\u00e9n se fundamenta nunha coordinaci\u00f3n continua, con reuni\u00f3ns peri\u00f3dicas e axustes na mesma a medida que iamos avanzado. \u00c9 dicir, sen pr\u00e9sa pero sen pausa e cunha visi\u00f3n clara de a onde queriamos chegar\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Colaboraci\u00f3n en tempo real con MIRO<\/h3>\n\n\n\n

Desde o punto de vista dos editores, entre os aspectos m\u00e1is destacados figura o uso de MIRO como ferramenta clave para a colaboraci\u00f3n en tempo real, permitindo a participaci\u00f3n activa do alumnado en contornas dixitais. A gu\u00eda incl\u00fae neste senso indicaci\u00f3ns detalladas para implementar cada fase do proceso, as\u00ed como exemplos de aplicaci\u00f3ns en \u00e1mbitos diversos: desde o turismo e a sa\u00fade ata o comercio ou a atenci\u00f3n \u00e1s persoas maiores.<\/p>\n\n\n\n

\u201cMIRO funciona moi ben, a\u00ednda que haxa moitos usuarios, e permite visualizar non s\u00f3 o resultado do que fai cada un deles, por exemplo, inclu\u00edr tarxetas (post-its), debuxar, organizar, agrupar, sen\u00f3n tam\u00e9n ven onde est\u00e1n situados cada un dos participantes, para o que se marca a posici\u00f3n do seu rato. Ademais, permite integrarse con outras ferramentas como videoconferencia ou intercambio de documentos\u201d, sinalan.<\/p>\n\n\n\n

Segundo explican Caeiro e Zurita, esta obra \u00e9 especialmente \u00fatil para aqueles profesionais que te\u00f1an que tratar con problemas de persoas pr\u00f3ximas, que son os m\u00e1is relevantes. \u201cN\u00f3s t\u00e9molo utilizado en casos diversos como aeroportos, centros comerciais, hospitais, axencias de viaxes, cidades en relaci\u00f3n co fen\u00f3meno da saturaci\u00f3n tur\u00edstica ou no coidado de persoas maiores. Nestes \u00e1mbitos podemos empregar tecnolox\u00eda para resolver alg\u00fans problemas, pero o m\u00e1is importante e polo que empezamos non \u00e9 pola tecnolox\u00eda en si, sen\u00f3n por identificar as necesidades m\u00e1is importantes e definilas con precisi\u00f3n. A partir de a\u00ed haber\u00e1 que buscar soluci\u00f3ns, pero ao final, tam\u00e9n debemos volver \u00e1s persoas para probar e validar que son axeitadas\u201d, sinalan.<\/p>\n\n\n\n

Os autores subli\u00f1an que, para que o Design Thinking funcione, \u00e9 imprescindible a colaboraci\u00f3n real e aut\u00e9ntica entre todos os membros do equipo, algo que sup\u00f3n un maior reto en contornas virtuais.<\/p>\n\n\n